A 1.2-acre plot, three seasons, and a compost heap that changed the household’s input bill. ဧက ၁.၂ ကွက်၊ သုံးရာသီနှင့် အိမ်ထောင်စု၏ သွင်းအားစု ကုန်ကျစရိတ်ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သော ကွန်ပိုစ့်ပုံ။
Daw Hla Hla farms 1.2 acres in Taungbi village, a short cycle ride from our Nyaung-U office. When she joined the 2023 field school, her plot had been under monsoon paddy for at least thirty years. The soil test came back at 0.9% organic matter and pH 5.4 — low on both counts.
She was not interested in a new variety. She wanted to know whether the compost she was already making was worth the labour.
We agreed on a simple design. Half the plot received her existing compost at 2 tonnes per acre; the other half received the same compost plus rice straw retained from the previous harvest and a cowpea crop in the dry season. Both halves received the same fertiliser, at the same dates. She kept the records herself, in a notebook, in Myanmar.
By the third season, organic matter in the improved half had risen to 1.6%. pH had moved to 5.9. Water stayed in the paddy about two days longer after irrigation stopped. Yield rose 18% against her own baseline, and she spent 40,000 kyat less on urea because the split application worked better on the improved half.
The compost itself did not change. What changed was the amount of material going into it, and the decision to keep straw out of the burn pile.
Labour. Compost is heavy, and the heap needs turning when the household is also transplanting. Daw Hla Hla solved it by shifting the turning days to the week after transplanting, when labour is cheaper, and by sharing a cart with two neighbours.
She is direct about the limits: “The compost did not make the rain come. It made the rain stay.”
Three seasons is a short trial, and one household is not a sample. But the result is consistent with what we see across the township: the first gain from compost is not yield, it is water retention. Yield follows.
Daw Hla Hla now teaches the compost module in the Taungbi field school. Her notebook is the curriculum.
ဒေါ်လှလှသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ညောင်ဦးရုံးမှ စက်ဘီးဖြင့် ခဏစီးရသည့် တောင်ဘီကျေးရွာတွင် ဧက ၁.၂ ကို စိုက်ပျိုးသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကွင်းဆင်းသင်တန်းတွင် ပါဝင်စဉ် သူမ၏ကွက်သည် အနည်းဆုံး အနှစ်သုံးဆယ်ကြာ မုတ်သုံစပါး စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ မြေစစ်ဆေးမှုရလဒ်မှာ အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်း ၀.၉% နှင့် pH ၅.၄ ဖြစ်သည် — နှစ်ခုစလုံး နည်းသည်။
သူမသည် မျိုးစေ့အသစ်ကို စိတ်မဝင်စားပါ။ မိမိ ပြုလုပ်နေကျ ကွန်ပိုစ့်သည် အလုပ်သမား အားစိုက်မှုနှင့် တန်ဖိုးရှိမရှိကို သိလိုခဲ့သည်။
ရိုးရှင်းသော ပုံစံတစ်ခုကို သဘောတူခဲ့ကြသည်။ ကွက်တစ်ဝက်တွင် သူမ ပြုလုပ်နေကျ ကွန်ပိုစ့်ကို ဧကလျှင် ၂ တန်နှုန်းဖြင့် ထည့်သည်။ ကျန်တစ်ဝက်တွင် အလားတူ ကွန်ပိုစ့်အပြင် ယခင်ရိတ်သိမ်းမှုမှ ကျန်ရစ်သော စပါးရိုးများနှင့် ခြောက်သွေ့ရာသီ ပဲစင်းငုံ သီးနှံကို ထည့်သည်။ နှစ်ဝက်စလုံး မြေဩဇာကို ရက်စွဲတူတူ ကျွေးသည်။ မှတ်တမ်းများကို သူမကိုယ်တိုင် မြန်မာလို မှတ်စုစာအုပ်တွင် ရေးမှတ်သည်။
တတိယရာသီအထိ ပိုမိုကောင်းမွန်သော တစ်ဝက်တွင် အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်း ၁.၆% အထိ တိုးလာသည်။ pH သည် ၅.၉ သို့ ရောက်သည်။ ဆည်ရေသွင်းမှု ရပ်ပြီးနောက် စပါးကွက်တွင် ရေသည် နှစ်ရက်ခန့် ပိုကြာကြာ ကျန်ရှိသည်။ အထွက်နှုန်းသည် သူမ၏ ကိုယ်ပိုင် အခြေခံနှုန်းထက် ၁၈% တိုးလာပြီး ပိုမိုကောင်းသော တစ်ဝက်တွင် အကြိမ်ခွဲ ကျွေးခြင်း ပိုထိရောက်သောကြောင့် ယူရီးယားအတွက် ကျပ် ၄၀,၀၀၀ သက်သာခဲ့သည်။
ကွန်ပိုစ့်ကိုယ်တိုင် ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပါ။ ပြောင်းလဲသွားသည်မှာ ကွန်ပိုစ့်ထဲ ထည့်သော ပစ္စည်းပမာဏနှင့် စပါးရိုးများကို မီးရှို့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်သည်။
အလုပ်သမား။ ကွန်ပိုစ့်သည် လေးလံပြီး အိမ်ထောင်စု စပါးစိုက်နေချိန်တွင်ပင် ပုံကို လှန်ရသည်။ ဒေါ်လှလှက အလုပ်သမား စျေးသက်သာသည့် စိုက်ပြီးနောက် တစ်ပတ်သို့ လှန်သည့်ရက်များကို ရွှေ့ခြင်းနှင့် အိမ်နီးချင်း နှစ်ဦးနှင့် လှည်းကို မျှဝေခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့သည်။
သူမက ကန့်သတ်ချက်များကို တိုက်ရိုက် ပြောသည် — “ကွန်ပိုစ့်က မိုးကို မရွာစေခဲ့ပါ။ မိုးရေကို ကျန်စေခဲ့သည်။”
သုံးရာသီသည် တိုတောင်းသော စမ်းသပ်မှုဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်စုတစ်ခုသည် နမူနာ မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ရလဒ်သည် မြို့နယ်အနှံ့ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရသည်နှင့် ကိုက်ညီသည် — ကွန်ပိုစ့်မှ ပထမဆုံး ရရှိသည့် အကျိုးကျေးဇူးသည် အထွက်နှုန်း မဟုတ်ဘဲ ရေထိန်းနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ အထွက်နှုန်းက နောက်မှ လိုက်လာသည်။
ဒေါ်လှလှသည် ယခု တောင်ဘီ ကွင်းဆင်းသင်တန်းတွင် ကွန်ပိုစ့် သင်ခန်းစာကို ပို့ချသည်။ သူမ၏ မှတ်စုစာအုပ်သည် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ဖြစ်သည်။
Produced by the Generous Agri field team, Nyaung-U. Reviewed for agronomic accuracy by Daw Aye Aye Myint, Soil Health Lead.ညောင်ဦးရှိ ဂျင်နရပ်စ် အဂရီ ကွင်းဆင်းအဖွဲ့မှ ရေးသားသည်။ မြေဆီလွှာကျန်းမာရေး ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အေးအေးမြင့်က စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ တိကျမှုအတွက် ပြန်လည်စစ်ဆေးသည်။
Sixty-four members in Kyaukpadaung were tired of waiting three weeks for a result. So they trained two of their own and bought a second-hand bench. ကျောက်ပန်းတောင်းရှိ အဖွဲ့ဝင် ၆၄ ဦးသည် သုံးပတ်ကြာ ရလဒ်စောင့်ရခြင်းကို ငြီးငွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့ထဲမှ နှစ်ဦးကို လေ့ကျင့်ပေးပြီး ဒုတိယလက်ခုံ တစ်ခု ဝယ်ခဲ့သည်။
He keeps eleven sesame lines in clay pots under his house. Two of them are worth more than the rest of the harvest. သူသည် နှမ်းမျိုးလိုင်း ၁၁ မျိုးကို အိမ်အောက်ရှိ မြေအိုးများတွင် သိမ်းထားသည်။ ၎င်းတို့အနက် နှစ်မျိုးသည် ကျန်ရိတ်သိမ်းမှုတစ်ခုလုံးထက် တန်ဖိုးရှိသည်။
