Groundnut is the best rotation crop in the Dry Zone and the worst one to plant on borrowed money. A break-even sheet for the 2026–27 season. မြေပဲသည် ခြောက်သွေ့ဇုန်တွင် အကောင်းဆုံး သီးနှံလှည့်စိုက်မှု ဖြစ်ပြီး ချေးငွေနှင့် စိုက်ရန် အဆိုးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆–၂၇ ရာသီအတွက် အမြတ်အစွန်း မရှိသည့် အခြေခံတွက်ချက်မှု။
Every September the same conversation happens in the tea shops around Nyaung-U. The monsoon rice is not yet harvested, the groundnut seed is already on credit, and the price everyone quotes is last season’s. By the time the pods are dry in January, the number has moved.
Groundnut is the right crop for this rotation. It fixes nitrogen, breaks the rice pest cycle, covers the soil through the hot season, and gives a household cash in a month when rice has already been sold. None of that changes the fact that it is also the crop most likely to be planted on borrowed money at a price nobody has checked.
Our field team tracks input costs with 60 households in Nyaung-U, Kyaukpadaung, and Myingyan. The figures below are the median for one acre of groundnut following monsoon rice, using seed saved from the previous harvest where quality allowed.
| Item | Typical rate per acre | Note |
|---|---|---|
| Seed | 45–55 lb | Higher for large-seeded Spanish types |
| Seed treatment | One sachet | Against collar rot and damping off |
| Gypsum | 80–120 lb | At flowering, for pegging and kernel fill |
| Rhizobium inoculant | One packet | Only where groundnut has not grown for three years |
| Land preparation | 2 passes | One ploughing, one harrowing |
| Hand weeding | 2 rounds | The largest labour line on most farms |
| Harvest and stripping | Family plus hired labour | Stripping is usually paid by the basket |
Notice what is missing: there is no line for a fungicide programme, because most Dry Zone groundnut is grown without one. That is a saving in a good year and a loss in a wet one. Budget for a single preventive spray at flowering if the season turns humid, and treat it as insurance rather than routine.
Take a realistic yield of 45 baskets of unshelled pods per acre on unirrigated land, and 65 on land with one supplementary irrigation. Take the total cash cost — everything you actually pay out, not the value of family labour — and divide by the baskets. That gives the price at which you recover your cash. It is not the price at which you make a living, but it is the floor below which planting is a transfer of money from your household to someone else.
On our 2026 cost sheet, the cash break-even for unirrigated groundnut sits close to the lower end of the range quoted by the oil mills in Pakokku during the last three seasons. That is a thin margin. It is the reason we advise farmers to decide the acreage before the seed arrives, not after.
Three things will move the 2026–27 outcome more than any advice in this note: the price of imported cooking oil, the volume of groundnut coming across from Sagaing, and whether the cold-season rain arrives in the first week of November. We will publish a short update in December, once the packing stations have set their opening price.
If you are planning groundnut after rice and want a second opinion on the numbers, our field officers will sit with you and your notebook. Bring the seed receipt and the yield from your last groundnut season. We will not bring a bag to sell.
စက်တင်ဘာလတိုင်း ညောင်ဦးဝန်းကျင်ရှိ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်များတွင် အလားတူ ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ မုတ်သုံစပါး မရိတ်ရသေးမီ မြေပဲမျိုးစေ့ကို အကြွေးဖြင့် ယူပြီးဖြစ်ပြီး လူတိုင်း ပြောနေသော စျေးနှုန်းမှာ ယမန်ရာသီ၏ စျေးဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီတွင် အသီးတောင့်များ ခြောက်သွားချိန်တွင် ကိန်းဂဏန်းက ပြောင်းသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မြေပဲသည် ဤသီးနှံလှည့်စိုက်မှုအတွက် မှန်ကန်သော သီးနှံဖြစ်သည်။ နိုက်ထရိုဂျင် စုစည်းပေးပြီး စပါးပိုးမွှား သံသရာကို ချိုးဖျက်ကာ ပူပြင်းရာသီတွင် မြေကို ဖုံးအုပ်ပေးပြီး စပါးရောင်းပြီးသော လတွင် အိမ်ထောင်စုအတွက် ငွေသား ရရှိစေသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် မည်သူမျှ မစစ်ဆေးရသေးသည့် စျေးနှုန်းဖြင့် အကြွေးယူပြီး စိုက်ပျိုးရန် အလားအလာ အများဆုံး သီးနှံလည်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ကွင်းဆင်းအဖွဲ့သည် ညောင်ဦး၊ ကျောက်ပန်းတောင်းနှင့် မြင်းခြံရှိ အိမ်ထောင်စု ၆၀ နှင့်အတူ သွင်းအားစု ကုန်ကျစရိတ်များကို ခြေရာခံသည်။ အောက်ပါ ကိန်းဂဏန်းများသည် မုတ်သုံစပါးပြီးနောက် မြေပဲ တစ်ဧကအတွက် ပျမ်းမျှတန်ဖိုးဖြစ်ပြီး အရည်အသွေး ကောင်းပါက ယခင်ရိတ်သိမ်းမှုမှ သိမ်းထားသော မျိုးစေ့ကို အသုံးပြုသည်။
| အချက် | တစ်ဧကအတွက် ပုံမှန်နှုန်း | မှတ်ချက် |
|---|---|---|
| မျိုးစေ့ | ၄၅–၅၅ ပေါင် | အစေ့ကြီးသော မျိုးများအတွက် ပိုများသည် |
| မျိုးစေ့ ကုသမှု | တစ်ထုပ် | ပင်ခြေပုပ်ရောဂါနှင့် ပျိုးပင်သေရောဂါ ကာကွယ်ရန် |
| ဂျစ်ပဆမ် | ၈၀–၁၂၀ ပေါင် | ပန်းပွင့်ချိန်တွင်၊ အသီးတောင့်ဖြစ်ပေါ်ရေးနှင့် အစေ့ပြည့်ရေး |
| ရိုင်ဇိုဘီယမ် မြေဩဇာ | တစ်ထုပ် | မြေပဲ သုံးနှစ်အတွင်း မစိုက်ရသေးသည့်နေရာတွင်သာ |
| မြေပြင်ဆင်မှု | နှစ်ကြိမ် | တစ်ကြိမ် ထွန်ခြင်း၊ တစ်ကြိမ် ညှပ်ခြင်း |
| လက်ဖြင့် ပေါင်းရှင်းခြင်း | နှစ်ကြိမ် | လယ်အများစုတွင် အကြီးမားဆုံး အလုပ်သမား ကုန်ကျစရိတ် |
| ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် အသီးခွာခြင်း | မိသားစုနှင့် ငှားရမ်းအလုပ်သမား | အသီးခွာခြင်းကို များသောအားဖြင့် တောင်းဖြင့် ပေးချေသည် |
ပျောက်နေသည်ကို သတိပြုပါ — မှိုသတ်ဆေး အစီအစဉ်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် မပါပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခြောက်သွေ့ဇုန် မြေပဲအများစုကို မှိုသတ်ဆေး မသုံးဘဲ စိုက်ပျိုးသည်။ ထိုအချက်သည် ကောင်းသောနှစ်တွင် သက်သာမှုဖြစ်ပြီး စိုစွတ်သောနှစ်တွင် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်သည်။ ရာသီက စိုစွတ်လာပါက ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ကြိုတင်ကာကွယ်သည့် ဆေးဖျန်းမှု တစ်ကြိမ်အတွက် ဘတ်ဂျက်ထားပြီး ပုံမှန်လုပ်ငန်းစဉ်မဟုတ်ဘဲ အာမခံအဖြစ် သတ်မှတ်ပါ။
မိုးရေသုံး မြေတွင် တစ်ဧကလျှင် အခွံပါ အသီးတောင့် တောင်း ၄၅ တောင်း၊ ရေတစ်ကြိမ် ဖြည့်ပေးနိုင်သော မြေတွင် ၆၅ တောင်း ဟူသော လက်တွေ့ကျသော အထွက်နှုန်းကို ယူပါ။ စုစုပေါင်း ငွေသား ကုန်ကျစရိတ် — မိသားစု အလုပ်သမား တန်ဖိုးမပါဘဲ အမှန်တကယ် ပေးချေရသည့် အားလုံး — ကို ယူပြီး တောင်းအရေအတွက်ဖြင့် စားပါ။ ထိုအခါ ငွေသား ပြန်ရသည့် စျေးနှုန်းကို ရသည်။ ၎င်းသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရသည့် စျေးမဟုတ်သော်လည်း စိုက်ပျိုးခြင်းက သင့်အိမ်ထောင်စုမှ ငွေကို အခြားသူထံ လွှဲပြောင်းခြင်း ဖြစ်သွားသည့် အောက်ခြေ မျဉ်းဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ၂၀၂၆ ကုန်ကျစရိတ် စာရွက်အရ မိုးရေသုံး မြေပဲ၏ ငွေသား အမြတ်မရှိသည့် စျေးသည် ပခုက္ကူရှိ ဆီစက်များ လွန်ခဲ့သော သုံးရာသီ ကြေညာခဲ့သည့် စျေးအပိုင်းအခြား၏ အောက်ပိုင်းနှင့် နီးစပ်သည်။ ၎င်းသည် ကျဉ်းမြောင်းသော အမြတ်အစွန်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မျိုးစေ့ မရောက်မီ ဧက ပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ရန် အကြံပြုသည်။
ဤစာတမ်းပါ အကြံပြုချက်များထက် ၂၀၂၆–၂၇ ရလဒ်ကို ပိုမိုလှုပ်ရှားစေမည့် အချက် သုံးခု ရှိသည် — တင်သွင်းသည့် ချက်ပြုတ်ဆီ စျေးနှုန်း၊ စစ်ကိုင်းမှ လာသော မြေပဲ ပမာဏနှင့် နိုဝင်ဘာ ပထမပတ်တွင် ချမ်းသောရာသီ မိုး ရောက်လာခြင်း ရှိ/မရှိ။ ထုပ်ပိုးသည့် စခန်းများ ဖွင့်စျေး သတ်မှတ်ပြီးပါက ဒီဇင်ဘာလတွင် အကျဉ်းချုပ် အပ်ဒိတ်တစ်ခု ထုတ်ဝေပါမည်။
စပါးပြီးနောက် မြေပဲ စိုက်ရန် စီစဉ်နေပြီး ကိန်းဂဏန်းများအတွက် ဒုတိယအမြင် လိုပါက ကျွန်ုပ်တို့၏ ကွင်းဆင်းအရာရှိများက သင့်နှင့် သင့်မှတ်စုစာအုပ်ဘေးတွင် ထိုင်ပေးမည်။ နောက်ဆုံး မြေပဲရာသီ၏ မျိုးစေ့ပြေစာနှင့် အထွက်နှုန်းကို ယူလာပါ။ ကျွန်ုပ်တို့က ရောင်းရန် အိတ်တစ်လုံး မပါလာပါ။
Produced by the Generous Agri field team, Nyaung-U. Reviewed for agronomic accuracy by Daw Aye Aye Myint, Soil Health Lead.ညောင်ဦးရှိ ဂျင်နရပ်စ် အဂရီ ကွင်းဆင်းအဖွဲ့မှ ရေးသားသည်။ မြေဆီလွှာကျန်းမာရေး ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အေးအေးမြင့်က စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ တိကျမှုအတွက် ပြန်လည်စစ်ဆေးသည်။
The rain arrived late across much of Magway and Sagaing. Before you spend on urea, check these five things — the first one costs nothing. မကွေးနှင့် စစ်ကိုင်းဒေသ အများအပြားတွင် မိုးနောက်ကျခဲ့သည်။ ယူရီးယား မဝယ်မီ ဤအချက်ငါးချက်ကို စစ်ဆေးပါ — ပထမအချက်မှာ ငွေမကုန်ပါ။
The standard heap takes four to six months. With the right carbon-to-nitrogen ratio, two turns, and a cover, it can be finished before the next crop. ပုံမှန် ကွန်ပိုစ့်ပုံသည် လေးမှ ခြောက်လ ကြာသည်။ မှန်ကန်သော ကာဗွန်–နိုက်ထရိုဂျင် အချိုးနှင့် နှစ်ကြိမ် လှန်ခြင်း၊ ဖုံးအုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် နောက်သီးနှံမတိုင်မီ ပြီးစီးနိုင်သည်။
